"Alles hangt samen"

Wist je dat de Nederlandse hommels het moeilijk hebben? Jammer, want ze zijn super nuttig zijn voor mens en natuur. Hun ecosysteem verandert: ze kunnen er lastiger voedsel vinden of nesten maken.

Les 1bestuivingvoedselbloemenvruchtenecosysteemkenmerkensoortvorm en functieaanpassingen

Leren over Les 1: Maak kennis met de hommel

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

"Hoe houd je al die hommels uit elkaar?"

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Jullie gaan zelf buiten onderzoek naar hommels doen. Dat is lastig, want ze lijken allemaal op elkaar. Maar aan het einde van deze les kan je het!

les 3hommelssoortherkenningdetermineren

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Leren over Les 3: Hommels herkennen

Help je mee?

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Vincent Kalkman, onderzoeker bij Naturalis en EIS Kenniscentrum Insecten, wil weten hoe het gaat met onze hommels. Blijven de ze afnemen? Of zal het, na het nemen van maatregelen, de komende jaren weer verbeteren? En hoe komt dat zo? Bij dat onderzoek kan hij wel wat hulp gebruiken. Help je mee? Tel dan de hommels bij jou in de buurt.

les 2onderzoek doen

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Leren over Les 2: Hommels tellen

Waar vind je welke hommels?

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Hommels zien er niet alleen anders uit, maar ze leven ook op net verschillende manieren. Dat verklaart waarom je ze op de ene plek niet ziet en ergens anders wel. Ze hebben elk hun eigen habitat.

les 5onderzoek doenecologiekaarthabitat

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Leren over Les 5: Hommels op de kaart

Kritisch kijken

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Goed onderzoek doen heeft natuurlijk meer voeten in de aarde dan een opdracht van een paar minuten. Er moeten veel meer waarnemingen vergeleken worden. En wie weet worden er wel meer hommels in de stad geteld omdat daar nu eenmaal meer mensen tellen... En zijn alle waarnemingen wel in hetzelfde seizoen gedaan? Allemaal goede kritische punten! Jij bent vast een onderzoeker in spé.

les 6beter onderzoek doen

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Leren over Les 6: Beter onderzoek doen

Verschillende niches

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Waarom zijn er zoveel soorten hommels? Niet elke hommel is op hetzelfde moment in het jaar actief. Ze hebben ook allemaal een andere lengte tong. Daardoor zijn ze afhankelijk van verschillende soorten bloemen om stuifmeel te verzamelen. Ze bezetten een andere niche en concurreren daardoor weinig met elkaar.

les 7soortniche

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Leren over Les 7: Waarom zoveel soorten?

Eten of gegeten worden

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Hommels eten niet alleen, ze worden ook gegeten. Veel vogels eten graag hommels.

les 8voedselwebsymbiose

Vincent Kalkman - Insectenonderzoeker

Leren over Les 8: voedselweb en symbiose